Ekspansja kolonialna w II połowie XIX i początkach XX wieku - Choć ekspansja zamorska Europejczyków trwała już od średniowiecza (w postaci krucjat), a kwitła przez około 150 lat od końca XV do połowy XVII wieku, to początkiem kolonializmu, takiego, jak definiujemy go dzisiaj, był wiek XIX. W jego trakcie Europa i Stany Zjednoczone XX. Ziemie polskie w latach 1815–1848 XXI. Europa w okresie Wiosny Ludów XXII. Powstanie styczniowe XXIII. Europa i świat w II połowie XIX i na początku XX wieku XXIV. Ziemie polskie pod zaborami w II połowie XIX i na początku XX wieku XXV. I wojna światowa XXVI. Sprawa polska w czasie I wojny światowej XXVII. Europa i świat po I Koncepcje Zjednoczenia Niemiec. 1806-1815r. - kraje niemieckie wchodziły w skład Związku Reńskiego pod protektortem Francji. 1815r. - rozwiązanie ZR i utworzenie Związku Niemieckiego z Austrią na czele. Rywalizacja Austrii i Prus o hegemonię. Koncepcja Małych Niemiec - idea realizowana przez Prusy, nie obejmowała Austrii. 9) Europa i Świat w II połowie XIX wieku i na początku XX wieku 10) Ziemie polskie pod zaborami w II połowie XIX wieku i na początku XX wieku 11) I wojna światowa 12) Sprawa polska w I wojnie światowej §11. Zadania etapu III – wojewódzkiego obejmują zagadnienia wymienione w I i II etapie Konkursu oraz następujące zagadnienia: 1 Europa w połowie XIX wieku - Wiosna Ludów w Europie. 1. W 1825 r. Rosji doszło do nieudanego powstania dekabrystów. 2. Rewolucja lipcowa we Francji – 1830 r. a. Karol X Burbon przywrócił absolutyzm we Francji. b. wybuch rewolucji lipcowej w Paryżu – 27-29 lipca 1830 r. Czasami w danym regionie świata dominuje określona przyczyna konfliktów ujaw-niających się w innych płaszczyznach, na przykład spory terytorialne niekiedy o bardzo długim rodowodzie sięgającym nawet II połowy XIX w., czy z czasów ustanawiania ładu międzynarodowego po wojnach, a także braku traktatów pokojowych. Szczególnie niepo- . Ekspansja kolonialna w II połowie XIX i początkach XX wieku - Choć ekspansja zamorska Europejczyków trwała już od średniowiecza (w postaci krucjat), a kwitła przez około 150 lat od końca XV do połowy XVII wieku, to początkiem kolonializmu, takiego, jak definiujemy go dzisiaj, był wiek XIX. W jego trakcie Europa i Stany Zjednoczone opanowały lub uzależniły od siebie niemal cały zamieszkały świat. Na przełomie XIX i XX wieku ponad połowa lądów była czyimiś koloniami, a więcej niż jedna trzecia ludności świata znajdowała się w zależnościach kolonialnych. Wiele krajów, które nie były koloniami, pozostawało pod wpływem politycznym bądź gospodarczym mocarstw europejskich lub Stanów Zjednoczonych. Jakie były przyczyny ówczesnej gwałtownej ekspansji kolonialnej? W Europie brakowało surowców i rynków zbytu dla rosnącej produkcji. Poszukiwano ich szczególnie w Azji. Państwa posiadające kolonie zyskiwały na inwestycjach tam, gdzie siła robocza była tania a baza surowcowa - obfita. Kolonie dawały możliwość kariery wielu przedsiębiorczym ludziom, którzy osiedlali się w nich i zatrudniali w administracji, organizowali gospodarstwa rolne, handel lub przedsiębiorstwa. Dawne posiadłości wymagały zabezpieczenia poprzez kolonizację innych terenów w obronie przed rywalizacją pozostałych mocarstw; kolonizacja napędzała się sama. W okresie wzmożonej, nowoczesnej kolonizacji prestiż państwa i jego pozycja na arenie międzynarodowej zależały od podporządkowanego terytorium. W wyniku ekspansji rozwijała się także ewangelizacja i pasje poznawcze Europejczyków, przekonanych, że ich powołaniem jest cywilizowanie innych ludów. W roku 1899 Rudyard Kippling napisał w swym wierszu: Dźwigaj białych ludzi brzemię, Wyślij swych synów daleko, Niechaj podbite plemiona Otoczą troskliwą opieką (.) W ostatniej dekadzie XIX stulecia największe terytoria na kontynencie afrykańskim należały do Wielkiej Brytanii. Wytyczyła ona dwa kierunki ekspansji: oś Kapsztad-Kair oraz terytoria nad Zatoką Gwinejską. Brytyjczycy posuwali się na północ od Kraju Przylądkowego (który posiadali już od początku XIX wieku), opanowując: Beczuanię, Rodezję, Ugandę, Brytyjską Afrykę Wschodnią i Zanzibar. Między Rodezją a Brytyjską Afryką Wschodnią znajdowała się Tanganika - Niemiecka Afryka Wschodnia (opanowana przez Niemców w latach 1885-1891). Kiedy w roku 1869 za pieniądze francuskie i egipskie wybudowano Kanał Sueski, wzrosło zainteresowanie Anglików, wyczulonych na sprawę drodi do Indii, Egiptem. W 1875 roku wykupili od ówczesnego chedywa (chedyw - pan, książę, władca) Isma'ila Paszy akcje Kanału. Gdy w 1882 roku wybuchły w Egipcie zamieszki przeciw władzy nowego chedywa - Taufika Paszy, nastąpiła tam brytyjska interwencja zbrojna. Francja wycofała się z gry. Brytyjczycy zaś wprowadzili okupację Egiptu, gdzie formalnie rządził chedyw, faktycznie zaś brytyjski konsul generalny i jego doradcy. W Sudanie, który należał do Egiptu, wybuchło powstanie Mahdimiego (Muhamada Ahmada Ibn Abd Allaha). Anglikom udało się zdobyć Sudan dopiero pod koniec lat 90. XIX wieku. Francja dążyła do zajęcia pasa posiadłości od Oceanu Atlantyckiego po Morze Czerwone. Za czasów monarchii lipcowej (1830-1848) nastąpiła kolonizacja Algierii, która (mimo oporu ludności arabskiej) uznana została za terytorium zamorskie Francji i stała się terenem osadnictwa francuskiego. W kolejnych latach Francja podporządkowała sobie Tunis, dalej: Mauretanię, Senegal, Gwineę, Dahomej, Wybrzeże Kości Słoniowej i terytorium obecnego Mali i Nigru - posiadłości te nazwano Francuską Afryką Zachodnią oraz Francuską Afrykę Równikową, czyli Kongo Francuskie, dzisiejsze Republikę Środkowoafrykańską i Czad, zaś w 1895 - Madagaskar. W 1898 roku jedna z francuskich ekspedycji wkroczyła na teren Sudanu. W Faszodzie doszło do spotkania stron francuskiej i brytyjskiej pod dowództwem zwycięzcy mahdystów. W końcu Francja ustąpiła, zaś konflikt faszodański stał się podstawą późniejszego sojuszu Francji i Wielkiej Brytanii. W latach trzydziestych XIX stulecia powstały na północ od Kraju Przylądkowego dwie niepodległe republiki Burów (chłopów holenderskich), którzy nie chcieli żyć pod rządami brytyjskimi - Transwal i Orania. Odkryto tam złoto, co tym bardziej zainteresowało Anglię tymi terenami. Natomiast w 1884 roku powstała w ich sąsiedztwie Niemiecka Afryka Południowo-Wschodnia. Wykorzystując konflikt między Burami a osadnikami niemieckimi, Brytyjczycy wypowiedzieli chłopom holenderskim wojnę. Trwała ona w latach 1899-1902 i przyniosła zwycięstwo Anglikom. Właśnie podczas tej wojny powstały pierwsze obozy koncentracyjne, zakładane przez Brytyjczyków. Były to także początki ruchu skautowego, założonego przez Roberta Baden-Powella. W 1910 roku połączono Kraj Przylądkowy, Transwal i Oranię tworząc Związek Południowej Afryki - dominium brytyjskie, gdzie rządy powierzono Burom. W kolonizacji Afryki wzięły udział jeszcze 4 kraje: Belgia, Włochy, Portugalia i Hiszpania. Ta ostatnia panowała jednak tylko w Rio de Oro i na Wyspach Kanaryjskich. Wielki sukces odniosła natomiast Belgia, obejmując w posiadanie Kongo (1908), które już od 1885 roku pozostawało pod zwierzchnictwem króla belgijskiego Leopolda II. Włochy zagarnęły Erytreę, większą część Somalii oraz Trypolitanię i Cyrenajkę. Portugalczycy zwiększyli stan swojego posiadania z XVI wieku zajmując Angolę i Mozambik. Niemców zastał wiek XX w posiadaniu Kamerunu, Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej, Tanganiki i Togo. Jedynymi wolnymi terytoriami na terenie Afryki na początku XX wieku były Liberia, Etiopia i Maroko, do zajęcia którego dążyła Francja. Oprócz Afryki terenami ekspansji kolonialnej zarówno Europejczyków, jak i Japończyków, i Amerykanów były Bliski Wschód i Azja. Poza zaborami kolonialnymi rywalizowano o sfery wpływów politycznych i gospodarczych na tych terenach. Bliski Wschód zajmowało wciąż słabnące Imperium Osmańskie. O wpływy rywalizowały tam Niemcy i Wielka Brytania, popierająca separatyzmy arabskie. Do wzmocnienia Turcji dążył proniemiecki ruch młodoturecki, skupiający głownie młodszych oficerów i inteligencję turecką. Niemcy prowadzili na Bliskim Wschodzie budowę kolei B-B (Berlin-Bagdad), przysyłały do Turcji ekspertów wojskowych i dostarczały broń. W roku 1908 młodoturcy dokonali przewrotu, wygrali wybory do parlamentu i objęli władzę. Nowy sułtan pozostawał w pełni pod wpływem ministrów młodotureckich i kadry dowódczej armii. Rozwijał się panturkizm, czyli tendencja do zjednoczenia wszystkich ludów tureckich. O wpływy w Cesarstwie Persji rywalizowały Wielka Brytania, Rosja i Niemcy. W roku 1907 Brytyjczycy i Rosjanie dokonali tam podziału stref wpływów między siebie. Kolonializm rosyjski posiadał inny charakter niż dążenia pozostałych mocarstw. Rosja nie zdobywała posiadłości zamorskich, lecz stopniowo rozszerzała swój zasięg na południe i wschód. W latach 70. i 80. wieku XIX zajęła ogromną część Turkiestanu oraz Kraj Nadamurski na Dalekim Wschodzie. Sięgając granic Afganistanu, weszła w sferę bezpośrednich wpływów brytyjskich. Posuwając się głębiej na Dalekim Wschodzie, rozpoczęła okupację Mandżurii (1900-1905) i zbliżyła się do granic Korei. Stało się to przyczyną konfliktu z Japonią. Od roku 1876 cesarzową Indii była królowa brytyjska Wiktoria. Indie stanowiły perłę korony brytyjskiej, były jej największą i najcenniejszą kolonią. Wiązały się z tym troska o drogę do Indii i zapewnianie im bezpieczeństwa. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych Brytania dołączyła do swojego stanu posiadania w Azji (większości Półwyspu Malajskiego z Singapurem) Beludżystan chroniący Indie od zachodu i Birmę - od wschodu. Azja Południowo-Wschodnia została podzielona między Holandię i Francję. XIX wiek to czas powolnego upadku Chin, które nie sprostały wyzwaniu ekspansji państw Europy i Stanów Zjednoczonych. Stopniowo Chiny otwierały swoje porty Europejczykom, powstawały w chińskich miastach osady cudzoziemskie, władze zrezygnowały z narzucania jakichkolwiek ograniczeń handlu zagranicznego. Uważano, że przybysze z europy (których liczba wciąż rosła) pomagają w utrzymaniu władzy cesarskiej dynastii mandżurskiej, która w XIX stuleciu znacznie osłabła. Kiedy w roku 1895 Chiny straciły w wojnie z Japonią (1894-1895) Tajwan i zrzekły się pretensji do Korei, imperia europejskie rozpoczęły ekspansję terytorialną na terenie cesarstwa. Wielka Brytania, Francja, Niemcy i Rosja objęły w dzierżawę część terytoriów chińskich, zaś Stany Zjednoczone domagały się udziału w handlu z Chinami (otwartych drzwi). Poczynania przybyszy i nieudolne rządy cesarzowej wdowy Longyu wywołały powstanie ludowe 1899-1902, zwane powstaniem bokserów. Państwa europejskie wysłały do Chin ekspedycje wojskowe. Po długich i krwawych walkach ruch stłumiono. Jednakże autorytet dynastii cesarskiej został podważony. W roku 1911 Chiny przekształciły się w republikę, ale pogrążały się coraz bardziej w wojnie domowej. Zamiast odrodzenia potęgi Chin, do którego dążył ruch zapoczątkowany przez Sun Yat-sena, założyciela Partii Narodowej (Kuomintagu), nastąpiły długie walki. Zakończyły się one dopiero w 1949 roku. Zupełnie odmienny od kolonializmów europejskich był imperializm amerykański. W pierwszej połowie XIX wieku dążenie Stanów Zjednoczonych do hegemonii na swoim kontynencie było formą obrony przed ewentualną interwencją europejską. Wraz z dynamicznym rozwojem gospodarki wzrosły jednak potrzeby terytorialne USA. Stany Zjednoczone wykorzystały powstania antyhiszpańskie na Kubie i Filipinach i w 1898 roku pokonały Hiszpanię, otrzymując za symboliczną kwotę Filipiny. Hiszpania zrzekła się praw do Kuby, która zyskała niepodległość. Jednakże Stany zarezerwowały sobie prawo interwencji w razie konieczności utrzymania sprawnego rządu i ochrony niepodległości Kuby. Kolonializm Stanów polegał na zdobywaniu coraz większych wpływów w formalnie niepodległych krajach Ameryki Środkowej i części Ameryki Południowej. Polityka kolonialna mocarstw europejskich, Japonii oraz Stanów Zjednoczonych przemieniła świat, który wiek XX rozpoczynał pośród mniej lub bardziej jawnych konfliktów. Otwierała się droga do nowych wojen i nowych sojuszy. Droga do wojny światowej. Część 3. Lata 1815 - 1939. ROZDZIAŁ III. EUROPA I ŚWIAT PO 1815 ROKU Temat 1. Kongres wiedeński: Kongres wiedeński - notatka Temat 2. Europa po kongresie wiedeńskim: Europa po kongresie wiedeńskim - notatka Temat 3. Rewolucja przemysłowa Rewolucja przemysłowa - notatka. Temat 4. Nowe idee: Nowe idee - notatka Temat 5. Kultura pierwszej połowy XIX wieku: Kultura pierwszej połowy XIX w. - prezentacja Temat 6. Ameryka w pierwszej połowie XIX wieku: Temat 7. Wiosna Ludów: Wiosna Ludów Temat 8. Rosja i Turcja w połowie XIX w.: Rosja i Turcja w XIX w. - notatka Piemont rozpocznij naukę Jedno z największych państw włoskich XIX w. położone na północy kraju. Miał najważniejsze znaczenie polityczne i był najbardziej rozwinięty gospodarczo z wszystkich państw na Półwyspie Apenińskim. Od 1848 r. był monarchią konstytucyjną, rządzoną przez króla Wiktora Emanuela II. Premier rządu sardyńskiego Camillo Cavour umacniał rolę Piemontu w północnych Włoszech dzięki zaangażowaniu w politykę zagraniczną. Pozycja Piemontu wzrosła w wyniku zawarcia sojuszu z Francją rządzoną przez cesarza Napol Risorgimento rozpocznij naukę idea odrodzenia narodowego Wyprawa tysiąca czerwonych koszul rozpocznij naukę w wyniku wydarzeń z 1860 r na południu Włoch doszło do wybuch u powstania przeciwko władcy Królestwa Obojga Sycylii. Giuseppe Haribaldi z tysiącem ochotników ruszył na pomoc powstańcom. Nazwa odnosi się do koloru koszul jakie nosili jego ludzie. Ustawa kagańcowa rozpocznij naukę zakaz używania języka polskiego na spotkaniach publicznych jeśli Polacy stanowili mniej niż 60% uczestników, wprowadzony w 1908 roku, w Wielkopolsce. Nieograniczona wojna podwodna rozpocznij naukę W lutym 1917 roku Niemcy ogłosiły, że U-Booty będą atakować wszystkie jednostki pływające po morzach. Sprowokowało to Stany Zjednoczone do wypowiedzenia wojny Niemcom Noc aputchinowska rozpocznij naukę Okres rządów Aleksandra Aputchina. Dążył on do wynarodowienia Polaków i był głównym pomysłodawcą rusyfikacji. Sufrażystki rozpocznij naukę ruch kobiet walczący o uzyskanie praw wyborczych Odwilż posewastopolska rozpocznij naukę Okres zmian po przegranej przez Rosję wojnie krymskiej. Nowy car Aleksander II przeprowadził reformy takie ja zniesienie poddaństwa chłopów. Złagodzeniu uległa również wyjątkowo surowa za rządów Mikołaja I polityka wewnętrzna caratu. Czerwoni rozpocznij naukę działacze niepodległościowi i rewolucyjni. Byli to ludzie młodzi, którzy nie zostali dotknięci represjami po upadku powstania listopadowego. Charakteryzował ich radykalny sposób działania. Jednym z przywódców tego ugrupowania był Polak z Petersburga, kapitan armii rosyjskiej Jarosław Dąbrowski. Biali rozpocznij naukę ziemianie, mieszczanie i inteligencja, którzy uważali Hakata rozpocznij naukę inaczej Niemiecki Związek Kresów Wschodnich. Była to organizacja nacjonalistyczna, powstała w 1894 roku w Poznaniu. Potoczna nazwa pochodziła od pierwszych liter nazwisk jej założycieli: Ferdynanda Hansemanna, Hermana Kennemanna, Henryka Tiedemanna. Rugi pruskie rozpocznij naukę akcja wysiedlenia Polaków przebywających nielegalnie w państwie niemieckim (1885r.) Krwawa niedziela rozpocznij naukę Niezadowolone słabością militarną, polityczną i gospodarczą Rosji społeczeństwo zaczęło domagać się zmian w kraju. W niedzielę 22 stycznia 1905r. w Petersburgu odbyła się pokojowa demonstracja przed Pałacem Zimowym. Jej uczestnicy zostali zaatakowani przez wojsko. Stąd wydarzenie nazwano krwawą niedzielą. Panslawizm rozpocznij naukę Idea zjednoczenia Słowian, szczególnie propagowana przez Rosję, która uważała siebie za protektorkę prawosławia oraz narodów słowiańskich Trójprzymierze rozpocznij naukę powstały w 1882 r. sojusz państw: Niemcy, Austro-Węgry, Włochy. Trójporozumienie rozpocznij naukę powstanie trójprzymierza zaniepokoiło inne kraje europejskie, obawiające się wzrostu potęgi militarnej Rzeszy Niemieckiej, dlatego w 1904 r. Wielka Brytania zawarła z Francją entente cordiale, czyli "serdeczne porozumienie". W 1907r. Rosja zakończyła formowanie się trójporozumienia, podpisując porozumienie z Wielką Brytanią (z Francją była już związana sojuszem od 1892 r.) Kocioł bałkański rozpocznij naukę Po II wojnie bałkańskiej sytuacja na Półwyspie Bałkańskim nadal pozostawała zaogniona. Przyczyniło się to do pogorszenia stosunków między mocarstwami europejskimi, które popierały wrogie sobie strony konfliktu. Dlatego Bałkany jako region Europy będący miejscem wielu napięć na tle narodowościowym i religijnym nazwano kotłem bałkańskim plan Schlieffena rozpocznij naukę Był to plan wojny błyskawicznej opracowany przez marszałka Alfreda von Schlieffena. Przewidywał szybkie pokonanie Francji i skierowanie wojsk przeciwko Rosji. Plan nie został zrealizowany, ponieważ armia rosyjska rozpoczęła działania w Prusach Wschodnich wcześniej, niż spodziewano się tego w Berlinie. Spowodowało to odesłanie części sił do walki na wschodzie. O porażce zdecydował też niespodziewany opór Francuzów i Belgów W skrócie Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji. W tej lekcji: wojna krymska i odwilż posewastopolska,powstanie Austro-Węgier,Komuna Paryska. 7-dniowy dostęp Wypróbuj bezpłatnie portal Dostęp do 9 przedmiotów 7 dni zupełnie za darmo! Tylko dla nowych użytkowników Bez podawania danych karty lub Kup dostęp do Miesięczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Płatność co miesiąc Zrezygnuj kiedy chcesz! 19,90Płatne co miesiąc Zrezygnuj w dowolnym momencie Kontynuuj RABAT 15% Roczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Korzystny rabat Jednorazowa płatność Korzystasz bez ograniczeń przez cały rok! 84,15 7,01 zł / miesiąc Jednorazowa płatność Kontynuuj lub kup dostęp przedmiotowy Dostęp do 1 przedmiotu na rok Nie lubisz kupować kota w worku? Sprawdź, jak wyglądają lekcje na Dla Ucznia Sprawdź się Filmy do tego tematu Materiały dodatkowe uwłaszczenie przyznanie chłopom gruntów rolnych na własnośćpanslawizm idea wymyślona w Czechach w I połowie XIX w., głosząca postulat zjednoczenia wszystkich narodów słowiańskich w sferze politycznej, kulturowej i gospodarczej; mocno wspierana przez Rosję, która chciała objąć przywództwo nad Słowianami Test Grupa A Europa i świat po Wiośnie Ludów Test podsumowujący rozdział III 1 2 3 imię i nazwisko klasa data Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Zaznacz literę „P” przy zdaniach prawdziwych, a „F” – przy fałszywych. 0–1 p. Stany Zjednoczone kupiły Alaskę od Francji. P F Giuseppe Garibaldi był premierem Królestwa Sardynii. P F Królowa Wiktoria stanowi symbol potęgi kolonialnej Wielkiej Brytanii w XIX w. P F Ustal kolejność chronologiczną podanych wydarzeń. W tym celu wpisz cyfry od 1 do 4, zaczynając od wydarzenia najwcześniejszego. powstanie Królestwa Włoch Komuna Paryska zakończenie wojny secesyjnej klęska Austrii w wojnie z Prusami Przeczytaj opisy. Wpisz pod każdym z nich nazwę ideologii lub ruchu społeczno-politycznego, którego dotyczą. 0–1 p. 0–2 p. • Przedstawiciele tej ideologii uznawali państwo za szczególne zagrożenie dla wolności człowieka, źródło niesprawiedliwości i ucisku. Niektórzy z nich organizowali zamachy. • Ten ruch społeczno-polityczny powstał jako odpowiedź Kościoła katolickiego na rozwój ruchu robotniczego. Propagował solidaryzm społeczny, czyli współpracę różnych grup dla dobra ogółu. Program tego ruchu zapoczątkowała papieska encyklika Rerum novarum. 4 Na podstawie informacji biograficznych dopisz imię i nazwisko postaci. Wybierz je spośród podanych w ramce. 0–3 p. Henri Dunant, Robert Lee, Ulysses Grant, Robert Koch, Ludwik Pasteur – wynalazł szczepionkę przeciwko wściekliźnie. – z jego inicjatywy powstała międzynarodowa organizacja humanitarna – Czerwony Krzyż. – generał, dowodził siłami Konfederacji podczas wojny secesyjnej. 5 Do podanych postaci dopisz ich osiągnięcia. Bracia Lumière – Bracia Wright – Aleksander Graham Bell – 0–3 p. Test 6 Grupa A Zapoznaj się z mapą i wykonaj polecenia a) i b). 0–4 p. a) Wpisz nazwy państw europejskich, do których należały terytoria oznaczone na mapie cyframi 1, 2, 3. 1– O C E A N O C E A N 2– 2 3 I N D Y J S K I 0 7 b) Zaznacz na mapie szlak morski prowadzący z Europy Zachodniej do Indii po powstaniu Kanału Sueskiego. Y O C E A N S P O K O J N K I Y C N T A T L A 1 3– 3000 km Rozwiąż krzyżówkę i wyjaśnij hasło. 0–4 p. 1. Imię Skłodowskiej-Curie. 2. Nazwisko niemieckiego polityka, nazywanego „żelaznym kanclerzem”, który doprowadził do zjednoczenia Niemiec. 3. Imię Roentgena, odkrywcy promieni X. 4. Nazwisko jednego z wynalazców żarówki elektrycznej. 1. 2. 3. 4. 5. Państwo włoskie, które przewodziło idei zjednoczenia Włoch. 5. Hasło: Wyjaśnienie: 8 Wyjaśnij, zgodnie z zasadami którego kierunku artystycznego został namalowany poniższy obraz. W uzasadnieniu swojej odpowiedzi podaj jeden argument odnoszący się do ilustracji. Kierunek artystyczny: Uzasadnienie: 0–2 p. Test Grupa A 9 Na podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenia a) i b). 0–2 p. Właśnie wysłałam do mojego syna Augustusa, do Alabamy, 1100 dolarów za niego i 30 dolarów na jego podróż do Waszyngtonu. Pożyczyłam 118 dolarów, by mieć całą sumę. Nie powiodło mi się w Syracuse. Zebrałam tam tylko 12 dolarów, a w Rochester jedynie dwa dolary. Nie wiem, czy sezon jest nie sprzyjający, czy może coś innego się stało? [...] Mój syn Augustus jest ostatnim członkiem naszej rodziny, który jest w niewoli. Źródło: Wiek XIX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, Lenard, Warszawa 2002, s. 256. a) Wyjaśnij, w jakim celu autorka listu zbierała pieniądze. b) Podaj, w jakim państwie rozegrały się opisane wydarzenia i kiedy rozwiązano w nim kwestię niewolnictwa. 10 Wymień dwa pozytywne skutki postępu technicznego w drugiej połowie XIX w. 0–2 p. • • 11 Do podanych definicji dopisz odpowiednie pojęcia. 0–3 p. – kobiety walczące o uzyskanie praw wyborczych. – akcja, która doprowadziła do zajęcia Sycylii przez oddziały Garibaldiego. – partia w Stanach Zjednoczonych, reprezentująca interesy bogatych plantatorów z Południa. 12 Oceń, czy poniższe zdania dotyczące danych statystycznych są prawdziwe. Zaznacz literę „P” 0–1 p. przy zdaniach prawdziwych, a „F” – przy fałszywych. Ludność świata w latach 1850–1900 (w mln) 1850 1900 Afryka 95 120 Ameryka Południowa 20 38 Ameryka Północna 39 106 Azja 749 937 Europa 266 401 Oceania 2 6 W drugiej połowie XIX w. we wszystkich rejonach świata wzrosła liczba ludności. P F W latach 1850–1900 liczba ludności Europy wzrosła pięciokrotnie. P F W drugiej połowie XIX w. liczba ludności w Ameryce Północnej wzrosła więcej niż w Ameryce Południowej. P F

europa i świat w ii połowie xix wieku